Wiertła DIN 338, 340, 1869 i 345 – różnice, długości i średnice
Norma na opakowaniu wiertła – DIN 338, DIN 340, DIN 1869 lub DIN 345 – mówi o jego długości i chwycie, a nie o materiale. Podpowiadamy, jak odczytać oznaczenie, kiedy wystarczy krótkie wiertło, kiedy sięgnąć po długie, zatoczone lub stożkowe i czym wiercić otwory powyżej 20 mm.
Norma DIN określa długość i chwyt wiertła. DIN 338 to krótkie wiertło z chwytem walcowym – najsztywniejsze, do większości prac. Do głębokich otworów sięgnij po DIN 340 (długie) lub DIN 1869 (bardzo długie), a na wiertarkę kolumnową po DIN 345 ze stożkiem Morse'a. Otwory od 12 do 60 mm w blachach i profilach szybciej wykonasz frezem trepanacyjnym. Materiał wiertła (HSS-G czy kobalt) to osobny wybór – opisujemy go w poradniku Jakie wiertło do metalu?.
Długość i chwyt: typy wierteł według norm DIN
DIN 338 (NWKa)
Krótkie wiertło kręte z chwytem walcowym, 1–20 mm. Najsztywniejsze i najdokładniejsze – pierwszy wybór do większości otworów w stali.
Wiertła R10 i R13
Średnica 10,5–20 mm, ale chwyt zredukowany do 10 lub 13 mm – większy otwór zrobisz wiertarką z typowym uchwytem.
Długie DIN 340 i DIN 1869
Ta sama średnica co DIN 338, ale dłuższa część robocza. DIN 340 do głębszych otworów, DIN 1869 do bardzo głębokich i trudno dostępnych miejsc.
Stożkowe DIN 345
Chwyt ze stożkiem Morse'a osadzany wprost we wrzecionie. Nie ślizga się jak w uchwycie – do średnic od 5 do 60 mm i pracy seryjnej.
Która norma do jakiej pracy?
| Zadanie | Materiał | Zalecane wiertło | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Otwory 1–13 mm wiertarką ręczną | Stal konstrukcyjna, żeliwo, aluminium | DIN 338 (krótkie) | Chłodź emulsją lub olejem |
| Otwór 10,5–20 mm w uchwycie 10 lub 13 mm | Stal | HSS-G DIN 338 zatoczone R10 / R13 | Mocno dokręć uchwyt, nawierć mniejszym |
| Głęboki otwór, dostęp przez element | Stal, aluminium | DIN 340 lub DIN 1869 | Często wycofuj wiertło, by usunąć wiór |
| Wiertarka kolumnowa, duże średnice | Stal, nierdzewka | DIN 345 (stożek Morse'a) | Dobierz stożek do gniazda wrzeciona |
| Otwory pod nity | Blacha, profile | Wiertło dwustronne NWWr 2,5–6 mm | Wiertło dobierz do średnicy nitu |
| Duże otwory 12–60 mm w blachach | Stal konstrukcyjna / twarda | Frez trepanacyjny HSSE / TCT | Wiertarka magnetyczna, chłodzenie |
Normy wierteł do stali i dostępne średnice
Co oznacza norma na opakowaniu i w jakich średnicach znajdziesz dany typ wiertła w naszej ofercie.
| Norma / typ | Budowa | Średnice | Materiał | Zastosowanie |
|---|---|---|---|---|
| DIN 338 (NWKa) | krótkie, chwyt walcowy | 1–20 mm | HSS-G, Co5 | podstawowe wiercenie w stali |
| DIN 338 zatoczone R10 / R13 | chwyt zredukowany do 10 / 13 mm | 10,5–20 mm | HSS-G | większe otwory wiertarką z uchwytem 10 / 13 mm |
| DIN 340 (NWKb) | długie, chwyt walcowy | 1–20 mm | HSS-G, Co5 | głębsze otwory |
| DIN 1869 (NWKp) | bardzo długie | 2–14 mm | HSS-G | bardzo głębokie otwory, trudny dostęp |
| DIN 345 (NWKc) | stożek Morse'a MK1–MK4 | 5–60 mm | HSS, Co5 | wiertarki kolumnowe i promieniowe |
| NWWr | dwustronne | 2,5–6 mm | HSS-G | otwory pod nity, blachy |
| Frez trepanacyjny | głębokość 25 lub 50 mm | 12–60 mm | HSSE, TCT | duże otwory na wiertarce magnetycznej |
Zakresy średnic według opisów kategorii w sklepie; dostępność konkretnego rozmiaru sprawdzisz na karcie produktu. Oznaczenia NWKa, NWKb, NWKc i NWKp to polskie odpowiedniki norm DIN.
Jak dobrać normę wiertła?
Do większości prac wystarczy krótkie DIN 338 – jest najsztywniejsze. Długie DIN 340 i DIN 1869 bierz tylko wtedy, gdy krótkie nie sięga.
Uchwyt wiertarski – chwyt walcowy, a przy średnicach powyżej 10 lub 13 mm wiertło zatoczone. Wiertarka kolumnowa z gniazdem Morse'a – DIN 345.
Od 12 mm w blachach i profilach frez trepanacyjny wycina tylko obwód otworu, więc pracuje szybciej i z mniejszym obciążeniem niż wiertło kręte.
Wiertło długie, zatoczone lub stożkowe – problemy i rozwiązania
| Objaw | Przyczyna | Rozwiązanie |
|---|---|---|
| Długie wiertło ucieka lub łamie się | Za mała sztywność, zapchane rowki wiórowe | Zacznij krótkim DIN 338, potem pogłęb długim; często wycofuj wiertło |
| Wiertło obraca się w uchwycie | Za duża średnica jak na uchwyt, słabo dokręcony uchwyt | Użyj wiertła zatoczonego R10 / R13 lub DIN 345 na kolumnówce |
| Wiertło stożkowe obraca się w gnieździe | Zabrudzony stożek lub zły rozmiar MK | Oczyść stożek i gniazdo, dobierz właściwy rozmiar MK |
Najczęstsze pytania klientów
Co oznacza DIN 338 na wiertle?▼
To norma krótkiego wiertła krętego z chwytem walcowym (polskie oznaczenie NWKa). Długie wiertła opisuje DIN 340, bardzo długie DIN 1869, a wiertła ze stożkiem Morse'a DIN 345.
Co znaczy wiertło zatoczone R10?▼
To wiertło o średnicy większej niż 10 mm z chwytem zredukowanym do 10 mm. Dzięki temu zmieścisz je w uchwycie wiertarki ręcznej lub stołowej. R13 ma chwyt 13 mm.
Czym się różni DIN 338 od DIN 340?▼
Tylko długością. Wiertło DIN 340 ma dłuższą część roboczą, więc wierci głębiej, ale jest mniej sztywne i łatwiej je złamać.
Czym różni się DIN 340 od DIN 1869?▼
Oba to wiertła z chwytem walcowym, dłuższe od DIN 338. DIN 340 ma wydłużoną część roboczą do głębszych otworów, a DIN 1869 jest jeszcze dłuższe – do bardzo głębokich otworów i trudno dostępnych miejsc. Im dłuższe wiertło, tym mniej sztywne, więc zaczynaj od krótszego.
Co oznaczają symbole NWKa, NWKb, NWKc i NWKp?▼
To polskie oznaczenia wierteł krętych: NWKa odpowiada DIN 338 (krótkie), NWKb – DIN 340 (długie), NWKp – DIN 1869 (bardzo długie), a NWKc – DIN 345 (z chwytem stożkowym Morse'a).
Czym wywiercić otwór 30 mm w stali?▼
W blasze lub profilu najlepiej frezem trepanacyjnym na wiertarce magnetycznej. W pełnym materiale na wiertarce kolumnowej użyj wiertła DIN 345 ze stożkiem Morse'a, po nawierceniu mniejszą średnicą.
Dobierz wiertło
HSS-G i kobaltowe: DIN 338, 340, 1869, 345, zatoczone
ZOBACZ PRODUKTY →Frezy trepanacyjne
HSSE i TCT, 12–60 mm, głębokość 25 i 50 mm
ZOBACZ PRODUKTY →Wiertła stopniowe
do otworów w cienkich blachach
ZOBACZ PRODUKTY →Cięcie i wiercenie
tarcze, pilniki obrotowe i cała obróbka stali
ZOBACZ PRODUKTY →
Nie masz pewności, jakie wiertło wybrać?
Podaj kilka informacji, a dobierzemy produkt:
■ średnica i głębokość otworu
■ czym wiercisz – wiertarka ręczna, kolumnowa, magnetyczna
■ ilość – pojedyncze sztuki, opakowania czy zestaw
pon.–pt. 7:00–15:00 · dobierzemy produkty i szybko wyślemy zamówienie
